
Mấy năm gần đây, đội ngũ chúng tôi nhận thấy nhu cầu thuê phòng trọ và chung cư mini ở các đô thị lớn tăng lên rõ rệt. Vị trí gần chỗ làm, giá thuê dễ chịu, nên ai cũng muốn tìm một căn phòng thuận tiện. Có điều, phía sau sự tiện lợi ấy là những nguy cơ cháy nổ mà nhiều người thuê thường bỏ qua. Vì vậy, kiến thức cơ bản về PCCC không phải chuyện xa vời. Đó là thứ mỗi người sống trong những tòa nhà này nên có trong tay.
Vì sao người ở trọ và chung cư mini dễ gặp rủi ro hơn

Không gian sống ở khu trọ hay chung cư mini có đặc thù riêng. Qua những trường hợp chúng tôi từng tiếp cận, phần lớn sự cố không bắt nguồn từ một lỗi lớn nào. Chúng đến từ cấu trúc nhà và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Những thứ quá quen thuộc nên ít ai đặt câu hỏi.
Diện tích nhỏ, nhiều thiết bị điện chạy cùng lúc
Phòng trọ thường chật hẹp. Đặt tủ lạnh, máy giặt, điều hòa và bếp điện trong vài chục mét vuông là chuyện bình thường. Vấn đề nằm ở chỗ đường dây điện của nhiều tòa nhà cũ không được thiết kế để chịu tải lớn như vậy.
Khi nhiều thiết bị công suất cao cùng hoạt động, dây dẫn dần nóng lên và lớp cách điện xuống cấp. Lúc đó, hiện tượng chập điện có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả khi bạn đã đi ngủ. Bạn nên để ý nếu ổ cắm hay phích cắm ấm bất thường, hoặc có mùi khét nhẹ mà không rõ từ đâu.
Một thói quen cần để ý là nối chồng ổ cắm kéo dài hoặc dùng ổ cắm nhiều lỗ. Cách làm này rất phổ biến nhưng dễ gây quá tải âm thầm. Thường thì bạn chỉ phát hiện khi ổ cắm đã nóng bất thường, hoặc mùi nhựa cháy đã bắt đầu bốc lên.
Chủ nhà tiết kiệm đầu tư an toàn, người thuê ít quan tâm
Nhiều chủ nhà tập trung tối đa số phòng cho thuê. Hệ thống báo cháy hay bình chữa cháy đôi khi bị cắt giảm, hoặc có nhưng lâu ngày không ai kiểm tra. Người thuê lại nghĩ mình chỉ ở vài tháng nên không yêu cầu gì thêm. Sự thờ ơ hai chiều này khiến tòa nhà dần mất đi lớp phòng vệ đầu tiên.
Bạn không cần đòi hỏi quá nhiều. Chỉ cần hỏi xem hành lang có bình chữa cháy không, rồi tự mình để ý bình ấy còn dùng được hay không. Làm được như vậy đã tốt hơn rất nhiều so với việc hoàn toàn không biết gì.
Lối thoát hiểm dễ bị cản trở
Nhiều chung cư mini chỉ có một cầu thang bộ. Cầu thang này vừa là lối đi hằng ngày, vừa là lối thoát hiểm khi có sự cố. Thế nhưng không ít nơi bị để xe máy, xô chậu, giá phơi đồ chắn gần hết lối đi. Khi phải thoát ra trong lúc khói dày đặc, những vật cản nhỏ ấy có thể khiến người ta vấp ngã hoặc mất thêm nhiều giây quý giá.
Có những nhà còn lắp nhiều lớp cửa sắt, khóa nhiều vòng vào ban đêm để chống trộm. Điều này tốt cho an ninh, nhưng nếu lửa bùng lên ở tầng dưới, cư dân trên cao có thể bị mắc kẹt rất nhanh. An ninh và thoát hiểm cần được cân nhắc cùng lúc, không nên đánh đổi cái này để lấy cái kia.
Những thói quen nhỏ nhưng nguy hiểm

Bên cạnh hạ tầng, chính thói quen sinh hoạt mới là thứ châm ngòi cho nhiều vụ hỏa hoạn. Những thói quen này thường không ai nghĩ là nguy hiểm vì chúng quá thân quen. Bạn cứ thử nhìn lại một ngày bình thường của mình, sẽ thấy vài việc quen tay đang tiềm ẩn rủi ro.
Sạc pin qua đêm và bỏ quên thiết bị đun nấu
Sạc điện thoại, laptop, và đặc biệt là xe máy điện qua đêm ngay cạnh giường ngủ là thói quen của rất nhiều người. Pin sạc liên tục sinh nhiệt. Nếu bộ sạc kém chất lượng hoặc pin đã phồng, nguy cơ cháy tăng lên đáng kể. Đặt thiết bị sạc trên mặt phẳng, cách xa vật liệu dễ cháy là việc đơn giản nhưng hiệu quả.
Bình nóng lạnh hay bếp điện bật rồi quên tắt cũng là nguyên nhân quen thuộc. Trước khi đi ngủ, bạn nên tự rà lại một vòng: ổ cắm, thiết bị đang sạc, bếp đã tắt chưa. Đây chỉ mất vài phút nhưng có thể ngăn được một sự cố lớn.
Để đồ dễ cháy gần ổ điện
Vì thiếu chỗ, người ta hay xếp sách báo cũ, quần áo, chăn màn sát ổ cắm. Một tia lửa nhỏ do phích cắm lỏng bắn ra cũng đủ bén vào những thứ này. Đám cháy khi đó lan rất nhanh, chỉ trong vài giây đã khó kiểm soát.
Không biết bình chữa cháy và lối thoát nằm ở đâu
Khi dọn đến nơi mới, mọi người thường lo giá phòng, giờ giấc, quán ăn xung quanh, còn sơ đồ thoát hiểm thì bỏ qua. Có người ở cả năm trong chung cư mini mà không biết bình chữa cháy treo ở đâu, hay cầu thang thoát hiểm nằm chỗ nào. Khi chuông báo cháy vang lên, sự lúng túng này khiến người ta mất đi khoảng thời gian quý giá nhất.
Chuẩn bị kiến thức tối thiểu trước khi dọn vào ở

Bạn không cần trở thành chuyên gia, nhưng vài việc đơn giản sau đây có thể giúp ích lớn trong tình huống khẩn cấp. Đội ngũ chúng tôi thường khuyên khách hàng bắt đầu từ những việc này ngay khi đang tìm phòng.
Hỏi rõ chủ nhà về hệ thống an toàn
Trước khi ký hợp đồng, hãy hỏi thẳng về đầu báo khói, bình chữa cháy và lối thoát hiểm của tòa nhà. Yêu cầu chủ nhà chỉ cho bạn vị trí cụ thể thay vì chỉ trả lời có hoặc không. Một tòa nhà đáng tin là nơi lối thoát luôn thông thoáng và không bị khóa bằng xích khó mở từ bên trong.
Tự trang bị bình chữa cháy xách tay
Đừng hoàn toàn trông vào những gì chủ nhà có sẵn. Bạn nên có ít nhất một bình chữa cháy xách tay đặt ở chỗ dễ thấy, gần cửa ra vào. Hãy phân biệt bình bột và bình CO2 để dùng đúng loại cho từng đám cháy. Bình bột phù hợp với nhiều đám cháy thông thường, còn CO2 thường được ưu tiên khi cháy liên quan đến thiết bị điện.
Thỉnh thoảng nhìn đồng hồ áp suất trên bình để chắc chắn nó vẫn sẵn sàng. Bình kim nằm trong vùng xanh sẽ yên tâm hơn nhiều so với bình rỉ sét hoặc đã quá hạn sử dụng. Hạn sử dụng ghi trên thân bình là thông tin nên kiểm tra định kỳ, và nếu không chắc về tình trạng bình, bạn nên nhờ đơn vị chuyên môn kiểm tra giúp.
Học vài kỹ năng thoát nạn cơ bản
Chủ động tìm hiểu về PCCC giúp bạn giữ bình tĩnh khi sự cố xảy ra. Có vài kỹ năng đơn giản dùng được ngay:
- Dùng khăn ướt che mũi và miệng để hạn chế hít khói.
- Di chuyển cúi thấp sát mặt sàn, vì khói độc thường bốc lên trên.
- Nếu quần áo bắt lửa, nằm xuống và lăn tròn để dập lửa.
Những kỹ năng này không khó học, nhưng cần được nhắc lại vài lần để thành phản xạ. Bạn có thể tìm đọc thêm trong chuyên mục kiến thức PCCC của chúng tôi, và nếu đang cần người tư vấn trực tiếp, hãy tham khảo thêm tại trang chủ PCCC Toàn Diện.
Lưu ý khi đánh giá nơi ở

Khi đi xem phòng, hãy quan sát vài điều đơn giản. Ổ điện có bị ám bẩn, nóng hay không. Dây điện được đi gọn trong ống hay treo lủng lẳng. Hành lang và cầu thang có vật cản không. Những dấu hiệu này cho bạn cái nhìn khá rõ về mức độ quan tâm an toàn của chủ nhà, và cũng là cơ sở để bạn quyết định có nên thuê hay không.
Nếu có thể, hãy thử hỏi một cư dân đang ở đó về trải nghiệm thực tế. Họ thường biết những chi tiết mà người đi xem phòng khó nhận ra, như cầu dao hay nhảy liên tục vào giờ cao điểm.
Lời kết
An toàn cháy nổ ở trọ hay chung cư mini không chỉ là việc của chủ nhà hay lực lượng chức năng. Người thuê cũng có phần trách nhiệm không nhỏ. Thay đổi vài thói quen mỗi ngày và chuẩn bị sẵn phương án thoát hiểm là cách thiết thực nhất để bảo vệ bản thân và những người cùng ở.
Bạn không cần đầu tư nhiều thời gian. Một buổi tối rà soát lại ổ điện, xác định vị trí bình chữa cháy và lối thoát, rồi thử cầm bình lên xem có dễ dùng không, cũng đã là bước đi đúng. Hãy bắt đầu từ hôm nay, vì khi có sự cố, mỗi giây đều quan trọng.

