Một chiếc két sắt chống cháy chỉ cứu được giấy tờ khi bạn hiểu nó chịu được gì và cất đồ vào đó đúng cách. Chúng tôi từng gặp một gia đình nhà phố ở quận Bình Thạnh. Đám cháy bắt đầu từ bếp gas lúc nửa đêm. Lửa lan sang phòng ngủ trong chưa đầy mười phút.
Nhà cháy nhỏ nhưng giấy tờ cháy hết: vì sao hay gặp
Nhiều người nghĩ cháy nhỏ thì đồ quý vẫn an toàn. Thực tế ngoài hiện trường lại khác. Giấy tờ chỉ cần nằm trong phòng nóng vài phút là giòn, ngả vàng rồi tự bốc cháy.
Với gia đình ở trên, ngọn lửa bắt từ bếp rồi liếm sang tủ gỗ phòng ngủ. Sổ đỏ để trong ngăn kéo tủ đầu giường. Khi lực lượng chữa cháy tới, phòng ngủ đã trơ khung. Cả nhà thoát ra ngoài, nhưng sổ đỏ, hợp đồng vay và giấy khai sinh đều thành tro.
Về nhiệt, một đám cháy trong nhà ở thường lên tới vài trăm độ C sau vài phút đầu. Khi cả căn phòng bùng cháy đồng loạt, nhiệt có thể vượt 800 độ C. Giấy bắt đầu cháy ở khoảng 230 độ C. Nói dễ hiểu, phòng ngủ cháy còn nóng hơn nhiều so với mức giấy chịu nổi.
Vì thế, két chống cháy phải giữ nhiệt bên trong ở mức thấp trong suốt thời gian lửa bao quanh vỏ ngoài. Đó là lý do bạn cần biết cách đọc thông số trên thân két trước khi mua.
Hiểu bảng thông số chịu lửa trên thân két
Nhãn trên két thường ghi hai con số: nhiệt độ và thời gian. Hai con số này quyết định két có đáng tiền hay không.
Ví dụ, nhãn ghi “chịu lửa 850 độ C trong 60 phút”. Câu này nghĩa là vỏ két nằm trong lò thử ở 850 độ. Sau một giờ, nhiệt bên trong vẫn chưa vượt ngưỡng cho phép. Với giấy tờ, ngưỡng đó thường quanh 175 độ C, vì giấy chưa cháy dưới mức này. Bạn nên hỏi người bán xem con số đo theo tiêu chuẩn nào. Nếu họ chỉ nói “chống cháy tốt” mà không đưa thông số, hãy bỏ qua.
Còn một điểm hay bị nhầm. Két “chống cháy giấy tờ” và két “chống cháy đồ điện tử” là hai loại khác nhau. Giấy chịu được tới khoảng 175 độ C. Ổ cứng, USB, thẻ nhớ thì hỏng ở mức thấp hơn nhiều, quanh 50 độ C và độ ẩm không quá cao. Một chiếc két giữ giấy ổn có thể vẫn làm hỏng USB bên trong.
Cấu tạo vỏ két và lớp vật liệu cách nhiệt
Nhìn bên ngoài, mọi két sắt đều là một cái hộp thép. Cái làm nên khác biệt nằm ở lớp ruột bên trong. Bạn có thể xem cấu tạo từng lớp chi tiết ở đây nếu muốn đối chiếu với bản vẽ của hãng.
Két chống cháy thường có hai lớp vỏ thép. Giữa hai lớp là bê tông chịu lửa hoặc hỗn hợp vật liệu có chứa nước kết tinh. Khi bị nung nóng, phần nước này bay hơi từ từ và hút bớt nhiệt. Nhờ vậy, ruột két nóng lên rất chậm.
Chi tiết thứ hai là gioăng nở nhiệt quanh khe cửa. Ở nhiệt độ thường, gioăng chỉ là một dải mỏng. Khi gặp nóng, nó phồng lên và bịt kín khe hở. Khói và khí nóng không lọt vào được bên trong. Chúng tôi kiểm tra gioăng đầu tiên khi cầm một chiếc két mới. Gioăng nứt hoặc bong thì thông số chịu lửa gần như vô nghĩa.
Chọn két theo loại tài liệu cần cất
Trước khi chọn kích cỡ, bạn nên liệt kê mình định cất những gì. Mỗi loại vật dụng có ngưỡng chịu nhiệt khác nhau, và bảng dưới đây giúp bạn chọn nhanh.
| Loại tài liệu | Ngưỡng nhiệt tối đa (tham khảo) | Gợi ý chọn két |
|---|---|---|
| Sổ đỏ, hợp đồng, giấy khai sinh | Khoảng 175 độ C | Két chống cháy giấy tờ, thời gian chịu lửa từ 60 phút |
| Tiền mặt, vàng, trang sức | Cao hơn nhiều, vàng chỉ nóng chảy ở hơn 1.000 độ C | Két thường đủ dày, ưu tiên chống đục khoan |
| USB, thẻ nhớ, ổ cứng | Khoảng 50 độ C, độ ẩm dưới 80 phần trăm | Két có nhãn “đồ điện tử” hoặc hộp chống cháy đặt riêng bên trong |
| Ảnh phim, băng đĩa cũ | Thấp, dễ hỏng vì hơi nước | Hộp kín đặt trong ngăn riêng |
Với giấy tờ nhà đất, sổ đỏ và hợp đồng, một chiếc két giữ được 60 đến 120 phút là hợp lý cho nhà ở. Với USB và ổ cứng, bạn nên cất thêm vào một hộp chống cháy nhỏ đặt trong két. Hai lớp bảo vệ sẽ kéo nhiệt xuống thấp hơn nhiều.
Mua két sắt chống cháy thật: nhận biết chính hãng và kiểm tra tem
Trên thị trường có không ít két mỏng được dán nhãn “chống cháy” cho đẹp mắt. Bạn khó phân biệt nếu chỉ nhìn bề ngoài. Vì thế, hãy kiểm tra giấy tờ đi kèm trước khi trả tiền.
- Tem chứng nhận dán trên thân hoặc mặt trong cánh cửa
- Số seri khắc hoặc in trùng với phiếu bảo hành
- Phiếu bảo hành có địa chỉ và số điện thoại rõ ràng
Một chiếc két thật thường nặng hơn bạn tưởng, vì bê tông chịu lửa rất đặc. Nếu nhấc lên thấy nhẹ tay, đó là lời cảnh báo. Nếu cần chọn nhanh, bạn có thể xem qua dòng két sắt chống cháy chính hãng có kiểm định và đầy đủ tem phiếu. Cách này tiết kiệm thời gian hơn nhiều so với tự dò từng cửa hàng.
Đặt két ở đâu để tăng khả năng sống sót
Két tốt mà đặt sai chỗ thì vẫn chịu nhiệt nhiều hơn cần thiết. Chúng tôi thường khuyên khách nhìn căn nhà theo hướng lửa có thể đi.
Tránh đặt két cạnh bếp, gần bình gas, hoặc trong kho chứa đồ dễ cháy như giấy, vải, sơn. Những chỗ đó cháy to và lâu, nên vỏ két phải chịu nhiệt kéo dài hơn. Một phòng làm việc nhỏ, ít đồ gỗ thường là lựa chọn tốt.
Còn chuyện tầng thấp hay tầng cao thì tùy kịch bản. Khi cháy, nhiệt bốc lên cao nên tầng trên nóng hơn. Nhưng tầng trệt có thể ngập nước khi chữa cháy hoặc khi mưa lớn. Nhà phố nhiều tầng thường hợp với tầng lửng hoặc tầng hai, nơi xa bếp và ít nguy cơ ngập. Bài về giấy tờ và tiền mặt khi cháy nhà kể thêm vài tình huống thực tế.
Sắp xếp hồ sơ trong két theo thứ tự ưu tiên
Két rộng cũng chẳng giúp ích nếu hồ sơ nằm lộn xộn. Khi cần lấy đồ gấp, bạn không có nhiều thời gian lục lọi.
Chúng tôi chia hồ sơ thành ba nhóm. Nhóm một là bản gốc quan trọng như sổ đỏ, giấy đăng ký xe, hợp đồng lớn. Nhóm hai là bản sao công chứng. Nhóm ba là danh mục ảnh chụp, lưu thêm trên điện thoại hoặc đám mây, kèm số seri các giấy tờ. Nếu bản gốc có chuyện, bản sao và ảnh chụp giúp bạn làm thủ tục xin cấp lại nhanh hơn.
Mỗi nhóm nên nằm trong một túi hoặc kẹp riêng. Đặt thêm một gói chống ẩm nhỏ, và thay định kỳ vài tháng một lần. Độ ẩm trong két kín cao hơn bạn nghĩ, nhất là ở miền Nam.
Phối hợp két với bình chữa cháy và báo khói
Két chỉ là lớp bảo vệ cuối cùng. Phòng tuyến đầu tiên vẫn là phát hiện và dập lửa sớm.
Mỗi nhà nên có ít nhất một bình chữa cháy bột đặt gần lối ra. Phòng ngủ và hành lang nên có đầu báo khói. Người mới bắt đầu có thể xem thêm danh sách thiết bị PCCC cho người mới để biết nên mua gì trước. Đầu báo khói báo động khi lửa mới bén, nhờ đó cả nhà thoát ra kịp.
Về bảo dưỡng, bạn nên kiểm tra mỗi quý một lần. Xem kim áp suất bình chữa cháy còn ở vạch xanh không. Bấm nút thử đầu báo khói. Mở két, kiểm tra gioăng và pin khóa điện tử nếu có. Việc này chỉ mất khoảng mười lăm phút.
Câu hỏi thường gặp
Két chống cháy chịu lửa được bao lâu?
Tùy dòng két, thời gian chịu lửa từ 30 phút đến vài giờ. Nhà ở thường chọn mức 60 đến 120 phút. Bạn hãy đọc nhãn thông số để biết két đã qua thử nghiệm ở nhiệt độ nào.
Cất USB trong két chống cháy có an toàn không?
Chỉ an toàn nếu két có ngưỡng nhiệt thấp cho đồ điện tử. Két giấy tờ thông thường có thể nóng tới 175 độ C bên trong, đủ làm hỏng USB. Hãy đặt USB trong hộp chống cháy riêng bên trong két.
Bao lâu nên kiểm tra két một lần?
Chúng tôi khuyên mỗi ba tháng một lần. Bạn xem gioăng cửa, thay gói chống ẩm, kiểm tra pin khóa và thử mở bằng chìa dự phòng. Nhớ ghi ngày kiểm tra để lần sau không bỏ sót.
Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy ghé shop ketsat.vn để được tư vấn chọn két theo đúng loại giấy tờ và ngân sách của gia đình.
